Η Τρίτη Ηλικία στην Ελλάδα με αριθμούς

Συχνά αναφερόμαστε στην Τρίτη Ηλικία και το πόσο σημαντικό είναι να κινητοποιήσουμε τους ανθρώπους που διανύουν αυτή την περίοδο, έτσι ώστε να έχουν μια γεμάτη και δραστήρια ζωή.

Τι ορίζουμε όμως ως Τρίτη Ηλικία και πώς αυτή εντοπίζεται στη χώρα μας;

Ως Τρίτη Ηλικία έχει επικρατήσει να θεωρείται η ηλικιακή ομάδα άνω των 60 ετών. Κάποιοι  υποστηρίζουν ότι η Τρίτη Ηλικία ξεκινάει στα 65 έτη, ηλικία η οποία ταυτίζεται με αυτήν της συνταξιοδότησης, ενώ αποτελεί και το όριο πάνω από το οποίο ένας ασθενής χαρακτηρίζεται και αντιμετωπίζεται ως γηριατρικός.

Η Ελλάδα συχνά αναφέρεται ως γερασμένη χώρα καθώς τα ποσοστά των ηλικιωμένων πολιτών είναι μεγάλα σε σχέση με αυτά των γεννήσεων. Πέρα από τα σταστικά νούμερα, που θα αναλύσουμε και παρακάτω, η Ελλάδα χαρακτηρίζεται από τον ενεργό ρόλο της ευρύτερης οικογένειας στην κοινωνία και την συμμετοχή των ηλικιωμένων στον πυρήνα της οικογένειας, ιδιαίτερα σε σχέση με άλλες πιο βόρειες χώρες. Ωστόσο γίνεται εύκολα αντιληπτό πώς αν ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού έχει αποσυρθεί από την αγορά εργασίας και απέχει (με οποιονδήποτε τρόπο) από τα κοινά, δημιουργείται πρόβλημα στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας.

Ο πληθυσμός της Ελλάδας

Για να μπορέσουμε να καταλάβουμε την κοινωνική δομή της χώρας, αλλά και πόσο σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας είναι η Τρίτη Ηλικία, θα πρέπει να ξεκινήσουμε από την ανάλυση του πληθυσμού στις ηλικιακές ομάδες που τον απαρτίζουν. Με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 19% του πληθυσμού της χώρας ανήκει, σύμφωνα με τον ορισμό που δώσαμε παραπάνω, στην Τρίτη Ηλικία. Είναι εύκολο να καταλάβουμε πως οι ηλικιωμένοι άνθρωποι αποτελούν μεγάλο μέρος του πληθυσμού της χώρας μας. Επιπλέον οι ηλικιακές ομάδες 40-59 φαίνεται πως είναι οι πολυπληθέστερες, γεγονός που “δείχνει” πως στο άμεσο μέλλον η Τρίτη Ηλικία θα ενισχυθεί ακόμα περισσότερο. Επίσης, αναφορά πρέπει να γίνει στο μικρό ποσοστό των ηλικιών 0 εώς 10, που φανερώνει το φαινόμενο της υπογεννητικότητας που επικρατεί στην Ελλάδα και θα διαμορφώσει, όπως θα δούμε και παρακάτω, το μέλλον του πληθυσμού της χώρας.

Τα χαρακτηριστικά της Τρίτη Ηλικίας στην Ελλάδα

Εύκολα συμπεραίνουμε λοιπόν, πως οι ηλικιωμένοι αποτελούν σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού της Ελλάδας. Ποια είναι όμως τα χαρακτηριστικά εκείνα που διαμορφώνουν και σκιαγραφούν τους ανθρώπους της Τρίτης Ηλικίας στην Ελλάδα; Ποιες είναι οι συνθήκες διαβίωσής τους;

Αρχικά διαπιστώνουμε ότι οι γυναίκες είναι αυτές που αποτελούν την πλειοψηφία της Τρίτης Ηλικίας με ποσοστό 55,01%. Το 65,09% του συνόλου είναι έγγαμοι ενώ το 27,31% είναι χήροι. Ακολουθούν οι άγαμοι (4,22%), οι διαζευγμένοι (2,74%) ενώ υπάρχει και μια μικρή μερίδα αυτού του πληθυσμού που βρίσκεται σε διάσταση (0,44%). Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το σύμφωνο συμβίωσης συμπεριλαμβάνεται στους έγγαμους. Επίσης προκύπτει πως δύο στους έξι ηλικιωμένους μένουν μόνοι τους, χωρίς σύντροφο. Η μεγάλη πλειοψηφία (98%) κατοικεί σε κανονικές κατοικίες, ενώ δεύτερος τύπος κατοικίας είναι τα γηροκομεία. Ακολουθούν τα ψυχιατρεία, τα μοναστήρια και τα νοσοκομεία. Υπάρχουν ακόμα αυτοί που μένουν σε ξενοδοχεία (1549 άτομα) ή φιλοξενούνται σε ιδρύματα ατόμων με ειδικές ανάγκες (1006 άτομα). Το 51,69% μένει σε αστικά κέντρα, το 36,15% σε αγροτικές περιοχές ενώ το 12,16% σε ημιαστικές περιοχές.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαχείριση του χρόνου από τους ανθρώπους της Τρίτης Ηλικίας.

Η μεγάλη διαφορά με τις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες, ως προς το κομμάτι του καθημερινού χρόνου, είναι η εργασιακή απασχόληση. Ενώ στις ηλικίες 25-44 ο μέσος χρόνος απασχόλησης είναι 03:33 και το ποσοστό συμμετοχής 48,14%, στην Τρίτη Ηλικία, όπως είναι αναμενόμενο λόγω σύνταξης, ο χρόνος πέφτει στα 00:08 και το ποσοστό συμμετοχής ατόμων στη συγκεκριμένη δραστηριότητα  στο 1,99%.

Ενδεικτικό της κεντρικής θέσης που έχουν οι ηλικιωμένοι στην ελληνική οικογένεια είναι τα παρακάτω ποσοστά. Το 18.30% του πληθυσμού άνω των 60 συμμετέχει σε κάποια εθελοντική δράση, με το 6.12% από αυτούς να αναφέρεται σε άτυπη βοήθεια στο σπίτι τρίτων. Επίσης το 3,61%  παρέχει βοήθεια σε ενήλικο μέλος του νοικοκυριού, με το 1,90% από αυτούς να συμβάλει στην προσωπική φροντίδα εξαρτώμενου ενήλικου μέλους. Τα ποσοστά εδώ είναι τα μεγαλύτερα από κάθε ηλικιακή ομάδα.

Όπως είναι φυσικό το μεγαλύτερο ποσοστό του χρόνου αφιερώνεται στον ύπνο, ο οποίος συμπεριλαμβάνεται στην κατηγορία προσωπική φροντίδα μαζί με την σίτιση.

Αξιοσημείωτο, επίσης, είναι το ποσοστό συμμετοχής στην παρακολούθηση μέσων μαζικής ενημέρωσης (98,08%), ενώ και ο μέσος χρόνος που αφιερώνεται σ’ αυτή τη δραστηριότητα είναι αισθητά μεγαλύτερος σε σχέση με αυτόον που αφιερώνουν οι υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες (04:01). Μάλιστα ο χρόνος παρακολούθησης είναι μεγαλύτερος από αυτόν που δίνεται στην φροντίδα του νοικοκυριού (3:21).

Η Τρίτη ηλικία στο μέλλον

Όπως προαναφέρθηκε, η Ελλάδα θεωρείται μια γερασμένη χώρα ενώ στο μέλλον προβλέπεται να εντατικοποιηθεί αυτή η αντίληψη. Δεδομένου της υπογεννητικότητας και της αύξησης του προσδόκιμου χρόνου ζωής, οι ηλικιωμένοι θα αποτελούν μεγαλύτερο ποσοστό πληθυσμού απ’ ό,τι σήμερα.

Σύμφωνα τη Eurostat και με το παραπάνω μοντέλο πρόβλεψης, ο πληθυσμός της Ελλάδας θα μειωθεί κατά 2,553,836 το 2100. Βλέπουμε πως, ήδη από το 2021, θα υπάρχει πτωτική τάση. Επίσης, όπως παρατηρούμε στον χάρτη, το 2100 ο μέσος όρος ηλικίας θα αυξηθεί κατά 5 χρόνια στην Ελλάδα, ενώ αύξηση θα παρατηρηθεί και συνολικά σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. Στην πρώτη θέση με τον πιο γερασμένο πληθυσμό βρίσκεται η Ιταλία, ενώ στις τελευταίες θέσεις βρίσκονται η Ισλανδία και η Κύπρος.

Η συνεχής πρόοδος της τεχνολογίας και της επιστήμης θέτει καθημερινά νέες βάσεις στην αντιμετώπιση ασθενειών, της φυσικής φθοράς και συμβάλλει γενικότερα στην αύξηση της μακροζωίας. Ωστόσο αυτό δεν εξασφαλίζει την ποιότητα ζωής που αξίζει σε κάθε ηλικία.

Είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό ότι οι άνθρωποι της Τρίτης Ηλικίας δεν παύουν να είναι ενεργά μέλη της κοινωνίας με δικαιώματα και υποχρεώσεις. Ιδιαίτερα λόγω της πανδημίας, η ανάγκη για την ανάδειξη των προβλημάτων τους, αλλά και η κατανόηση των αναγκών τους γίνεται πιο αισθητή από ποτέ.

Άλλωστε, δε θα πρέπει να ξεχνάμε πως όλοι μας είμαστε εν δυνάμει μέλη της ομάδας της Τρίτης Ηλικίας. Η κατοχύρωση των δικαιωμάτων των ηλικιωμένων, η ίση αντιμετώπισή τους και η ενεργή συμμετοχή τους στην καθημερινή ζωή εξασφαλίζουν και σε μας ένα καλύτερο μέλλον.

Πηγές:

ΕΛΣΤΑΤ

Eurostat

Share:

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on email

About us

      Είμαστε η Φωτεινή και η Φωτεινή!
Στο Love, F δημοσιεύουμε με αγάπη το καλύτερο “κομμάτι” μας. Συστεγάζουμε τις αρχές, τις απόψεις, τις επιθυμίες και τις στιγμές μας. Είναι το κέφι μας, όσα μας απασχολούν και όσα προσπαθούμε.

FIND US

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

You may also like